Proverbs 26
The fool and the sluggard
He pērā i te hukarere i te raumati, i te ua hoki i te kotinga wīti, te kore e tau o te hōnore mō te wairangi. 2He pērā i te manu e rererere noa ana, i te warou i ōna rerenga te kanga pokanoa; e kore e whakatau. 3He whiu mō te hōiho, he paraire mō te kāihe, ā, he rākau mō te tuarā o ngā wairangi.
4Kei rite ki tōna whakaarokore tāu whakautu ki te wairangi, kei rite hoki a koe nā ki a ia. 5Kia rite ki tōna whakaarokore tāu whakautu ki te wairangi, kei mea ia he whakaaro nui ia. 6Ko te tangata e tuku kōrero ana mā te ringa o te wairangi, e tapahi ana i ōna waewae anō, e inumia ana hoki te hē.
7E tautau noa ana ngā waewae o te kopa; he pērā hoki te whakatauki i te māngai o te wairangi. 8Ko te takai mea whakapaipai i roto i te pūranga kōhatu, ko tōna rite kei te tangata e whakakorōria ana i te wairangi. 9E rite ana ki te tātarāmoa e wero nei i te ringa o te haurangi, koia anō te whakatauki i te māngai o ngā wairangi.
10Ka rite ki te kaikōpere i tū ai te katoa, te tangata e utu ana i te wairangi me te tangata hoki e utu ana i ngā tira haere. 11Ka rite ki te kurī e hoki nei ki tōna ruaki, te wairangi e tuarua ana i tōna pōauau. 12Ka kite koe i te tangata e mea ana ki a ia he whakaaro nui? Ki tā te whakaaro tērā e rahi ake tā te wairangi i tāna.
13E kī ana te māngere, “He raiona kei te ara; he raiona kei ngā waharoa.” 14He pērā i te tatau e tāhurihuri rā i runga i ōna īnihi, koia anō te māngere i runga i tōna moenga. 15E kuhua ana e te māngere tōna ringa ki te rīhi; he mahi ngenge rawa ki a ia te whakahoki mai ki tōna māngai.
16He nui kē ake te whakaaro nui o te māngere, ki tāna nei whakaaro, i tō ngā tāngata tokowhitu e whakaatu ana i te tikanga. 17Ko te tangata e haere atu ana, e pokanoa ana ki te whawhai ehara nei i a ia, ko tōna rite kei te tangata e hopu ana i te kurī ki ōna taringa. 18Rite tonu ki te haurangi e makamaka ana i ngā mea mura, i ngā pere, i te mate, 19te tangata e tinihanga ana ki tōna hoa, e mea ana, “He teka ianei he tākaro tāku?” 20Ki te kāhore he wahie, ka mate te ahi; ki te kore hoki he tangata kawekawe kōrero, ka mutu te ngangare.
21He waro ki ngā ngārahu wera, he wahie ki te ahi; he pērā te tangata totohe ki te tahu i te ngangare. 22He rite ngā kupu a te kaikawekawe kōrero ki te maramara reka, tae tonu iho ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū. 23He ngutu pukā me te ngākau kino, ko te rite kei te oko oneone i whakakikoruatia ki te para hiriwa.
24Ko te tangata mauāhara e whakaware ana ki ōna ngutu, otiia e rongoātia ana e ia te tinihanga ki roto ki a ia; 25ki te pai tōna reo, kaua e whakapono ki a ia; e whitu hoki ngā mea whakarihariha kei roto i tōna ngākau. 26Ahakoa hīpoki tōna mauāhara i a ia ki te tinihanga, ka whakakitea nuitia tōna kino ki te aroaro o te whakaminenga.
27Ko te tangata e keri ana i te rua, ka taka anō ki roto; ā, ko te tangata e huri ana i te kōhatu, ka hoki mai anō ki runga ki a ia. 28E kino ana te arero teka ki āna i kuru ai, ā, ko tā te māngai whakapati, he mahi kia ngaro.